Najlepszy przyjaciel kucharza

Dziś troszkę „z innej beczki”, gdyż jakiś czas temu wpadłam na trop turnspit dogs i swego czasu napisałam na ten temat krótki artykuł, którym chętnie się podzielę (myślę, że w związku z moim wykształceniem – jestem kulturoznawcą – będą się tu pojawiać takie „psie smaczki” :o). Tytuł dla każdego posiadacza psa ma jedno skojarzenie – „pies-odkurzacz” w kuchni… zbierze z podłogi wszystko, a niekiedy zwędzi i ze stołu… Zupełnie jak tu 😀 Zainteresowanych zapraszam do lektury poniżej:

Mówi się, że pies to najlepszy przyjaciel człowieka. Udomowiony tysiące lat temu brat wilka, służył ludziom na wielu polach. Do dziś wykorzystywany w myślistwie, pasterstwie, czy ratownictwie, swego czasu pełnił zupełnie inne role. W minionych wiekach, choć dziś nikt by się nie spodziewał, pies bardzo często pomagał w kuchni.

Szczególnie na Wyspach Brytyjskich wykorzystywanie psa w kuchni było procederem całkiem powszechnym. W czasach, gdy podstawą żywienia były mięsa z rusztu, a ich odpowiednie przyrządzenie wymagało obracania rożnem, pojawili się mali pomocnicy kucharza. Początkowo zajmowała się tym osoba, która w kuchni miała najniższy status, najczęściej jakiś chłopiec. Praca była żmudna, a pilnowanie mięsa i obracanie go, często prowadziło do poparzeń dłoni. W XVI wieku jednak nastąpiła zmiana i pojawił się turnspit dog. Nazwy tej ciężko doszukać się w literaturze polskiej, dlatego też nie ma żadnego oficjalnego tłumaczenia. Można pokusić się o „pies obracający rożen”, a może „pies rożnoobracacz”, co brzmi niestety groteskowo. Na potrzeby niniejszego artykułu pozostanę przy nazwie angielskiej.

Praca tegoż psa polegała na obracaniu mięsa nad ogniem w sposób podobny, jak czynią to chomiki, przebierając łapami wewnątrz koła, napędzającego rożen, który znajdował się nad ogniem. Turnspit dog był swego czasu odrębną rasą, która w miarę upływu czasu zanikła. Był to pies niewielkich rozmiarów, o tułowiu dość długim, lecz krótkich, nieco krzywych, przednich łapach. Dopuszczalne umaszczenie mogło być szare, białe, także rudobrązowe, czy nawet czarne. Niektórzy łączą tę rasę z istniejąca współcześnie Welsh corgi.

Koło, w którym pracowały psy znajdowało się w oddaleniu od paleniska, by zwierzęciu nie było za gorąco i aby nie zasłabło ono w trakcie pracy. Jeszcze w połowie XVIII wieku turnspit dogs  były niezwykle popularne, by w wieku XIX stopniowo na tej popularności tracić, wraz z końcem ery wiktoriańskiej, skończyła się kariera psich pomocników kucharza. Podobno królowa Wiktoria miała w zwyczaju, aby przygarniać emerytowane psy, które niegdyś siłą łap pomagały przyrządzać aromatyczne mięsa na brytyjskie stoły.

Kolejnym „wynalazkiem” ery wiktoriańskiej był pies, który pomagał ubijać masło. Tym razem pracował on przy maselnicy, czyli po prostu ubijał masło. Same maselnice nie były zbyt popularne aż do XVIII wieku, później stopniowo zaczęto korzystać z pomocy psów. Podobnie jak przy rożnie, pies napędzał mechanizm kołowy, by wspomóc ubijanie masła. Niestety w tym przypadku nie powstała osobna rasa psów, więc pomocnikami w kuchni były zapewne wszystkie psy na tyle zdyscyplinowane, by móc przez wiele godzin pracować przy ubijaniu masła.

Urządzenia te zastąpiły ich unowocześnione formy, najczęściej napędzane przez prąd elektryczny, a nie siłę mięśni czworonogów. Nie zmienia to jednak faktu, iż pies był swego czasu nie tylko najlepszym przyjacielem człowieka, strażnikiem obejścia, czy maskotką, a również ważną pomocą w kuchni. I jak na pracującego przystało, mógł później odejść na emeryturę i jeśli miał dużo szczęścia, dożyć swych dni na dworze królowej Wiktorii.

Źródła:

Kristine Hughes – The Writer’s Guide to Everyday Life in Regency and Victorian England from 1811-1901

Jan Bondenson – Amazing Dogs: A Cabinet of Canine Curiosities

obrazek: http://www.todayifoundout.com/wp-content/uploads/2015/02/Turnspit_Dog.jpg

A Lenowi ani w głowie takie prace… On jest po prostu strażnikiem lodówki 😀

strażnik lodówki

Reklamy

3 myśli w temacie “Najlepszy przyjaciel kucharza

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s